دھرتی تے روح دا سفر

تسیں ویلے تے پُلاڑ وچوں لنگھ رہے او، اپنے قدیم گھر ول واپسی دے اک لمے سفر تے۔ ایس زندگی وچ تے ایہدے توں اگے وی، ایہ سفر جاری رہندا اے۔ ایہ اوہ سفر نہیں جیہڑا تسیں نِرا اپنے لئی کردے او۔ ایہ اوہ سفر اے جیہڑا تسیں اوہناں ساریاں لئی کردے او جیہناں دا ساری زندگی دے خالق نال رابطہ ٹُٹ گیا اے۔ ایہ وچھوڑے تے واپسی دا سفر اے۔ ایہ تواڈے مقصد تے تواڈی تقدیر دے اک وڈے تجربے ول سفر اے۔

ایہ سفر اوہدے توں بہت وکھرا اے جو لوک سوچدے نیں، کیونکہ خیال ایڈی وڈی حقیقت نوں سنبھال نہیں سکدا۔ لفظ، خیالاں وانگر، شیواں نوں حد تے شکل دیندے نیں، پر اوہ وڈیاں حقیقتاں نوں گھیر نہیں سکدے۔ ایہدے لئی ادب تے ہم آہنگی چاہیدی اے تاں جو سچ اک وڈے درجے تے محسوس ہووے۔ خیال تے عقیدے نکیاں گلاں لئی ٹھیک نیں۔ پر اک وڈی حقیقت — ویلے تے پُلاڑ وچوں تواڈے سفر دی حقیقت — اوہدے توں پرے اے جو تواڈا خیال یا تواڈی عقل ایس ویلے سوچ سکدی اے۔

ایتھے نِریاں مثالاں ای دِتیاں جا سکدیاں نیں۔ پر مثالاں نہ زندگی دے اوس وڈے منظر نوں سنبھال سکدیاں نیں جیہدا تسیں حصہ او، تے نہ ای ایس زندگی وچوں تے ایہدے توں اگے تواڈے سفر دے معنیاں نوں۔ دل سمجھ سکدا اے، پر ذہن ایڈی وڈی حقیقت نوں اپنے خیالاں دے درجے تے سنبھال نہیں سکدا۔ ایسے لئی ایہ حقیقت اوہدے توں بہت وکھری اے جو ایڈے سارے لوک سوچدے تے منّدے نیں۔

جدوں خدا توں وچھوڑا شروع ہویا، تسیں پورے طور تے وکھ نہ ہو سکے، کیونکہ تخلیق دا اک حصہ تواڈے اندر اے تے تواڈے اندر ای رہیا اے، تے تسیں اوہنوں لاہ نہیں سکدے۔ ایویں لگدا اے جیویں خدا نال ای ٹُریا آؤندا اے۔ تسیں جِتھے وی جاؤ، خدا اوتھے اے، تواڈے اندر وی تے تواڈے آل دوآلے وی۔ تسیں آکھ سکدے او، ”میں خدا نوں منّنا نہیں چاہندا۔ میرا مذہب نال کوئی واہ واسطہ نہیں۔“ ایہ ٹھیک اے، پر خدا فیر وی تواڈے اندر اے، تے خدا تواڈے آل دوآلے اے۔

تسیں سوچ سکدے او پئی خدا دی ساری گل ایس اُستاد دی اے — میرا نجات دین والا، میرا ولی، میرا نبی — پر خدا فیر وی تواڈے اندر اے تے تواڈے آل دوآلے اے۔

تسیں دعویٰ کر سکدے او پئی دنیا دے واقعیاں یا تواڈی زندگی دے واقعیاں دا ذمہ دار خدا اے، پر خدا فیر وی تواڈے اندر اے تے تواڈے آل دوآلے اے۔

ذہن سوچدا اے، ذہن دوجیاں نوں جھڑکدا اے، ذہن اپنے تجربے تے اپنی سمجھ دی حد مطابق وڈیاں سچائیاں دا اعلان کردا اے، پر حقیقت ایہدے توں پرے اے۔

تسیں اپنے ای ذہن وچ وچھڑے ہوئے او، تے عقل ایس وچھوڑے دی پیداوار اے۔ اوہ سمجھدی اے پئی اوہو ای تسیں او۔ اوہ سمجھدی اے پئی اوہنوں پتہ اے حقیقت کیہ اے۔ اوہ سمجھدی اے پئی اوہو ای تواڈی روح تے تواڈی ہستی اے۔ اوہ سمجھدی اے پئی اوہدیاں سوچاں اوہدی حقیقت نوں ظاہر کردیاں نیں تے اوہنوں اوہناں ہور ذہناں توں وکھرا کردیاں نیں جیہناں دیاں سوچاں ہور نیں۔ تواڈا ذہن سمجھدا اے پئی اوہدی حقیقت اوہدے خیالاں دی تے لوکاں، تھانواں تے شیواں نال اوہدے جوڑ دی حقیقت اے۔ پر تسیں اصل وچ جو او، اوہ ایس سارے توں پرے اے۔

کیونکہ خدا تواڈے اندر رہیا اے، ایسے لئی خدا دا روحانی علم وی تواڈے اندر رہیا اے۔ تے ایہ روحانی علم ہُن ایتھے اے تاں جو تواڈی راہنمائی کرے، تواڈی حفاظت کرے تے توانوں زندگی دے اک وڈے تجربے وچ لے جائے، تاں جو تواڈے اندرلا وچھوڑا مُک جائے۔ ایہ مقصد تے ایہ تقدیر جیہڑی روحانی علم تواڈے لئی رکھدا اے، ایہو اے پئی تسیں اک لوڑوند دنیا وچ اپنا حصہ پاؤ — اوہناں ای حالتاں وچ جیہڑیاں تسیں اَج ویکھدے او تے جیہڑیاں اگے جا کے اُٹھن گیاں۔

تواڈے اندرلے روحانی علم دی نظر توں، تسیں ایتھے اک مشن تے او۔ ایتھے ہون دا تواڈا اک وڈا مقصد اے۔ تسیں نِرے اک جانور نہیں جیہڑا جیوندا رہن دی، رَجن دی، خوش ہون دی، محفوظ ہون دی کوشش کر رہیا اے۔ تسیں جنت توں آئی اک ہستی او، جیہڑی وچھوڑے دا حصہ اے، تے جیہڑی ہُن ایتھے اے تاں جو اپنی خود شناسی تے نجات لئی کم کرے۔

جدوں تواڈا ذہن اپنے آپ نوں سمجھن تے اپنے آپ نوں لوکاں، تھانواں تے شیواں نال جوڑن دی کوشش کردا رہندا اے، اوس ویلے تواڈے اندرلا روحانی علم ٹُر رہیا ہندا اے۔ اوہ توانوں صلاح دیندا اے، اوہ توانوں سمجھاؤندا اے۔ جے تسیں اوہنوں سُن سکو، تاں توانوں اوہدا فائدہ ہووے گا۔ پر جے تسیں اوہنوں سُن نہ سکو، تاں تسیں اوہدی دانائی، اوہدی برکت تے اوہدی طاقت نہیں پا سکدے۔

ایس زندگی وچ تواڈی کامیابی توانوں جنت یا دوزخ وچ نہیں سُٹدی، سگوں توانوں تواڈے سفر دے اگلے پڑاء تے بٹھاندی اے۔ جے تسیں دانائی، ہمدردی تے کجھ خود آگاہی فیر توں پا لؤ، تاں تسیں خدمت دے اک وڈے درجے لئی تیار ہو جاؤ گے۔

لوک سمجھدے نیں پئی ایہو اک زندگی مادی حقیقت وچ اوہناں دی ساری ہستی اے۔ کجھ لوک تے ایہ وی سمجھدے نیں پئی مادی حقیقت اوہناں دی اپنی زندگی وچ ای اپنے آخری سرے تے اپڑ جائے گی۔ ایہ خیال تواڈے خیال دیاں حداں دا نتیجہ نیں۔ ایہ سوچنا پئی تواڈی زندگی ایہدے توں اگے زندگی دے ہور میداناں تے خدمت دے ہور درجیاں وچ جاری رہندی اے، بہتے لوکاں لئی سچ مچ بہت ودھ اے۔ اوہناں وچ ایس درجے تے سوچن دا مادہ نہیں۔

ایسے لئی حساب دے دن دا خیال گھڑیا گیا اے۔ پر خدا تواڈا نبیڑا کیوں کرے گا، جدوں خدا نوں ٹھیک ٹھیک پتہ اے پئی تسیں جو کر رہے او اوہ کیوں کر رہے او، تے جدوں خدا سمجھدا اے پئی دنیا ایڈی وڈی مشکل تے ایڈے وڈے دباء دی تھاں اے پئی جے ایتھے کسے بندے دی راہنمائی لئی روحانی علم نہ ہووے، تاں اوہ ضرور غلطی وچ ڈِگے گا، تے کدی کدی وڈی غلطی وچ؟

خدا توانوں ایہو جیہی حالت وچ جیون بدلے سزا نہیں دین لگا۔ خدا توانوں سدّے گا پئی تسیں اپنے اندرلے روحانی علم ول آؤ، تاں جو تواڈے کول خدا دی طاقت تے موجودگی ہووے جیہڑی تواڈی راہنمائی کرے، تواڈی حفاظت کرے تے توانوں اگے لے جائے۔

تاں فیر حساب دا کوئی دن نہیں۔ ایہ اوہ گل اے جیہڑی لوک گھڑدے نیں، کیونکہ اوہ چاہندے نیں پئی جیہڑا انصاف دھرتی تے نہیں ہندا اوہ جنت وچ ہووے، اوہناں دی اپنی سمجھ مطابق پئی انصاف کیہو جیہا ہونا چاہیدا اے۔ اوہ چاہندے نیں پئی بُریاں نوں سزا ملے، بھانویں اوہ آپ اوہناں نوں سزا نہ دے سکن جیہناں نوں اوہ غلط سمجھدے نیں۔ ایہ نِرا اک پرچھاواں اے۔

غصے والے خدا دا خیال ویلے دے نال کئی روایتاں وچ ودھایا گیا اے، تاں جو عقیدے دی وفاداری زبردستی لئی جائے تے لوکاں نوں ڈرا کے کسے خاص مذہبی خیال یا نظریے تے منّن لایا جائے۔ لوک خدا دی عبادت کردے نیں، تے خدا بارے اوہناں دا سارا خیال اک ایہو جیہی تابع سوچ تے کھلوتا اے جِتھے توانوں خدا نوں راضی کرنا پیندا اے، نہیں تاں خدا توانوں سزا دیوے گا۔ خدا تواڈیاں فصلاں اُجاڑ دیوے گا۔ خدا وبا لے آوے گا۔ خدا تباہ کن موسم لے آوے گا۔ تے ایویں، ویلے دے نال، لوک سمجھدے نیں پئی اوہناں نوں خدا نوں راضی کرنا ای پئے گا، نہیں تاں ایتھے دھرتی تے اوہناں نوں بہت مارے نتیجے بھگتنے پینگے۔

پر سچ ایہ اے پئی اوہ اک ایہو جیہی حقیقت وچ آ وڑے نیں جیہڑی اپنی فطرت توں ای بہت اوکھی تے مسئلیاں بھری اے — اک ایہو جیہی حقیقت جیہدا اندازہ نہیں لایا جا سکدا، تے جیہڑی بنیادی سانچیاں تے چلن دے باوجود کافی بے ترتیب اے۔

ایہ اوہ مادی کائنات اے جیہڑی وچھڑیاں ہوئیاں دے رہن لئی، اک وکھری حقیقت وچ، بنائی گئی اے۔ ایہ حیران کن وی اے تے بھیانک وی، سوہنی وی تے ڈراؤنی وی۔ ایہ کھِچ پان والی اے، تے کدی کدی گِھن دلاؤن والی۔ ایہ تواڈے اوس قدیم گھر توں بہت وکھری اے جِتھوں تسیں آئے او تے جِتھے تسیں اخیر نوں مُڑ جانا اے۔ تے فیر وی ایہ اوہ تھاں اے جِتھے حصہ پانا پیندا اے۔ ایہ کم دی تھاں اے۔ ایہ دین دی تھاں اے۔ ایسے تھاں وچوں روح نے ہُن سفر کرنا اے۔

تسیں دنیا وچ اک وڈے مقصد لئی او۔ ایہ تسیں اپنے لئی آپ نہیں گھڑیا۔ تسیں ایس مقصد نوں بدل نہیں سکدے، پر ایہ کیویں تے کدوں محسوس ہووے گا — تے ہووے گا وی کہ نہیں — ایہ ویلے دے واقعیاں تے ایہدے بارے تواڈے اپنے فیصلیاں تے اے۔ سو تواڈا مقصد تے پہلاں توں مقرر اے، پر تواڈی زندگی دے واقعے نہیں۔ ہستی دے ایس درجے تے اتفاق دا بہت وڈا حصہ اے، تے تواڈے فیصلیاں دی اہمیت دا وی بہت وڈا حصہ اے۔

کجھ لوک ایہ سوچنا چاہندے نیں پئی زندگی دے سارے واقعے خدا چلا رہیا اے، پر ایہ بلکل وی سچ نہیں۔ خدا نے اوہ ارضی تے حیاتیاتی طاقتاں ٹور دِتیاں نیں جیہناں زندگی دے ارتقا نوں شکل دِتی اے۔ پر ایہ طاقتاں آپ ای چلدیاں رہندیاں نیں تے اوہناں نوں خدا دے دخل دی لوڑ نہیں۔ سو جے بھونچال آؤندا اے، ایہ ارضی عمل دا حصہ اے۔ جے کال تے وبا پیندی اے، ایہ بہتا کر کے اوہناں طاقتاں دا نتیجہ اے جیہڑیاں تواڈے وس توں باہر نیں۔

خدا توانوں سزا نہیں دے رہیا۔ پر ایہو اوہ حقیقت اے جِتھے توانوں چوننا پیندا اے۔ گل ایہ اے پئی تسیں خدا نال ملاپ چُندے او یا خدا توں وچھوڑا۔ تسیں ایہ ہر روز چُندے او۔ تسیں ایہ اوس وچ چُندے او جو تسیں سوچن لئی چُندے او، جو تسیں منّن لئی چُندے او، تے زندگی دیاں مشکلاں تے فیصلیاں دا جواب دین دا جیہڑا ڈھنگ تسیں چُندے او۔

تواڈا ذہن اکلاپ وچ بندا اے، ایسے لئی اوہ اپنے آپ نوں اک وکھری ہستی سمجھدا اے، اک ایہو جیہی ہستی جیہڑی ہور ہستیاں توں وکھ اے۔ اوہ اپنے آپ نوں وکھرا کردا اے تے جسم نوں وی اپنے آپ نوں وکھرا کرن لئی ورتن دی کوشش کردا اے۔ اوہ وچھوڑے دی پیداوار اے، تے اوہ وچھوڑے نوں پکا کردا اے۔ پر تواڈے اندر اک ڈونگھا روحانی علم وی اے، اک ایہو جیہا ڈونگھا روحانی علم جیہڑا خدا نے اوتھے رکھیا اے۔ اوہنوں ورغلایا نہیں جا سکدا۔ اوہنوں بہکایا نہیں جا سکدا۔ اوہنوں ایہو جیہیاں گلاں تے نہیں لایا جا سکدا جیہڑیاں اوہدی اپنی بنیادی فطرت دے اُلٹ ہون۔

ایویں اے جیویں تواڈے ذہن وچ دو آوازاں ہون۔ شاید دو توں ودھ وی ہون، پر اخیر نوں ساریاں دو ای نیں: اک آواز وچھوڑے دی تے اک آواز ملاپ دی۔ پر ملاپ دی آواز تواڈے ذہن وانگر نہیں سوچدی۔ اوہ سوچ وچار نہیں کردی۔ اوہ اٹکل نہیں لاؤندی۔ اوہ نبیڑا تے ملامت نہیں کردی۔ اوہ اپنی حقیقت خیالاں، تصوراں یا وفاداریاں تے نہیں کھلاردی۔

تواڈا اُتلا ذہن — اوہ ذہن جیہنوں ثقافت نے، تواڈے ٹبر نے، روایت نے تے اک بدلدی دنیا نوں تواڈے جواب نے شکل دِتی اے — ایس ذہن نوں تواڈے اندرلے اک وڈے ذہن دی خدمت کرنی پئے گی، جے اوہنے نجات پانی اے تے جے اوہدیاں وڈیاں لیاقتاں نے تواڈے تے دوجیاں دے بھلے لئی ورتیاں جانا اے۔

ایسے لئی روحانی علم تواڈے اندر رکھیا گیا اے تاں جو تواڈی راہنمائی کرے۔ کیونکہ خدا جاندا سی پئی ایس روحانی علم توں بغیر تسیں دنیا وچ گواچ جاؤ گے۔ تسیں غلطی وچ ڈِگو گے، تے تواڈی زندگی جھگڑے، مشکل تے اپنے آپ نوں رد کرن دی زندگی ہووے گی۔

سو تواڈا سفر ایہو اے پئی تسیں روحانی علم دی طاقت تے موجودگی ول مُڑو۔ یا، ہور لفظاں وچ، ایہ اے پئی تسیں اپنے ڈونگھے ضمیر دے سچے ہو جاؤ، اپنے آپ دے سچے، تے اوس دے سچے جو تسیں سبھ توں ڈونگھا محسوس کردے تے جاندے او۔ ایہدا بیان مذہبی لفظاں وچ وی ہو سکدا اے تے مذہبی لفظاں توں باہر وی، پر گل اوہو ای رہندی اے۔

روحانی علم نال تسیں لبھدے او پئی تسیں ایتھے اک وڈے مقصد لئی او، تے تسیں ویکھدے او پئی کجھ گلاں وچ تواڈی راہنمائی ہو رہی اے تے کجھ گلاں توں توانوں روکیا جا رہیا اے۔ جیویں جیویں تواڈا اعتماد ودھدا اے، تسیں ایہدے مگر ٹُر سکدے او تے زندگی بارے ایہدیاں وڈیاں برکتاں تے وڈے سبق پا سکدے او۔ تسیں ایہ اپنے یا دوجیاں دی ملامت کیتے بغیر کردے او۔ تسیں ایہ نیویں ہو کے کردے او، ایہ جانْدیاں پئی تسیں اک وڈی طاقت دے مگر ٹُر رہے او، اک ایہو جیہی طاقت جیہڑی عقل دی پہنچ تے دائرے توں پرے اے۔ تسیں اپنے آپ نوں ایتھے اک شاگرد ٹِکاندے او، اک ایہو جیہا شاگرد جیہڑا بہت گھٹ دعویٰ کردا اے تے اوہ سبھ کجھ سکھن لئی کھلا اے جو سکھنا لوڑیندا اے۔

ایتھے تسیں جواباں مطابق نہیں جیوندے، سگوں سوالاں نال جیوندے او۔ عقل ایہ نہیں کر سکدی، کیونکہ اوہ بہت ای غیر محفوظ اے۔ اوہنوں جواب چاہیدے نیں، سو اوہ اپنے جواب آپ گھڑ لیندی اے۔ اوہ بہت غیر محفوظ اے۔ اوہ ایڈی کمزور اے پئی سوالاں نال جیو نہیں سکدی۔ ایہدے لئی تواڈے اندر اک وڈی طاقت چاہیدی اے۔ تسیں اوہناں سوالاں نال جیوندے او جیہناں دا جواب شاید تسیں کدی وی نہ دے سکو، پر تسیں اوہناں نال جیوندے او کیونکہ اوہ تواڈا ذہن کھولدے نیں، تے تواڈے اپنے اندرلے روحانی علم نال ڈونگھا جوڑ جگاندے نیں۔

روحانی علم ای جواب اے، کیونکہ جیویں جیویں تسیں روحانی علم نال مضبوط ہندے او، تواڈے کول ودھ یقین ہندا اے، ودھ اعتماد ہندا اے تے ودھ طاقت تے لیاقت ہندی اے۔ تسیں خطرے تے غیر یقینی دا سامنا غصے تے ملامت توں بغیر کر سکدے او۔ تسیں اوہناں سوالاں دا سامنا، جیہناں دے جواب تواڈے کول نہیں، پُچھ گِچھ، کھُلے پن تے نیویں ہو کے کر سکدے او۔ تواڈے کول اوہ طاقت اے پئی تسیں اپنے آپ نوں تباہ کرن دیاں رُچیاں نوں روکو تے اپنے ذہن دیاں اوہناں سوچاں نوں، جیہڑیاں سچ مچ بھلیاں نیں، اوہناں سارِیاں سوچاں توں وکھرا کرو جیہڑیاں تسیں اپنے آل دوآلے دے ماحول توں چُک لئیاں نیں۔

جے تسیں ایس زندگی وچ روحانی علم نال مضبوط ہو جاؤ، تاں توانوں ایس دنیا توں پرے خدمت دا اک وڈا درجہ دِتا جائے گا۔ ایہ خدمت ایسے دنیا وچ ہو سکدی اے یا ہور دنیاواں وچ۔ ایہ اک اُچی ہستی اُستاد دے طور تے خدمت ہو سکدی اے — اوہناں اوجھل ہستیاں وچوں اک جیہڑیاں اوہناں دی راہنمائی کردیاں نیں جیہڑے ہجے شکل وچ جیو رہے نیں۔ یا تسیں ظاہری دنیا وچ اک وڈے اُستاد دے طور تے مُڑ سکدے او، اک ایہو جیہے بندے دے طور تے جیہدے کول اک ہور ہستی وچ دانائی، راہنمائی تے نبیڑا دین دا وڈا وعدہ اے۔

ایتھے حساب دا کوئی دن نہیں۔ ایتھے نِرا اگے ودھنا اے۔ تسیں غصے، رنج، اپنی ملامت تے دوجیاں دی ملامت نال بھرے ہوئے اپنی جنتی حالت وچ نہیں مُڑ سکدے۔ تسیں دو دِلی تے ڈانواں ڈول، عاداں تے اپنے آپ نوں تباہ کرن دیاں رُچیاں نال بھرے ہوئے اپنی جنتی حالت وچ نہیں مُڑ سکدے۔ ایس حالت وچ تسیں بس مُڑ ای نہیں سکدے۔

ایہ سوچنا پئی ایہ ساریاں گلاں اک ای زندگی وچ نبڑ سکدیاں نیں، مسئلے نوں گھٹ سمجھنا اے۔ تے جے تسیں ایہ ساریاں گلاں اک ای زندگی وچ نبیڑ وی لؤ، تاں تواڈی ایہ کمائی ایڈی وڈی ہووے گی پئی خدا توانوں اوہناں دی مدد لئی ورتنا چاہوے گا جیہڑے ہجے وچھوڑے دی اپنی حالت وچ گواچے ہوئے نیں۔ سو ایہناں حالتاں وچ وی تسیں جنت وچ نہیں مُڑ سکدے۔

خدا توں لے کے تواڈا تے تواڈی مادی حقیقت وچ جیوندیاں کمائی ہر دانائی دا سبھ توں ودھ فائدہ چُکے گا۔ ایہ سزا نہیں، کیونکہ جیہڑی چیز وچھوڑے وچوں جمّیاں رُچیاں، یاداں تے دُکھاں نوں کھولدی اے، اوہ حصہ پانا اے، اوہ خدمت اے۔ خدا ایہ ساریاں گلاں تواڈے اندروں ایویں ای نہیں مُکا دیندا، کیونکہ خدا نے ایہ بنائیاں ای نہیں سن۔ ایہناں نوں تواڈے اندر، تواڈے راہیں تے تواڈے ہتھوں مُکنا پئے گا، زندگی وچ اک ہور راہ پا کے۔

تواڈیاں غلطیاں دی تھاں خدمت لے لیندی اے۔ ایہ خدمت تواڈے ڈونگھے اندروں آؤندی اے۔ ایہ کوئی چال نہیں جیہڑی تسیں اپنے اندرلا دوش گھٹاؤن لئی گھڑدے او۔ ایہ اوہ شے اے جیہڑی تواڈے اندرلے روحانی علم وچوں پھُٹدی اے۔ ایہ وچھوڑے دی یاد نوں حصہ پان، گل بات تے دوجیاں نال جوڑ دی یاد نال بدل دیندی اے۔ اپنے اندرلے سچے مالک دے مگر ٹُر کے ای تواڈیاں پہلیاں غلط سمجھاں تے دُکھی تجربے مِٹ جاندے تے بھُل جاندے نیں۔

لوک ایہ ویکھ نہیں سکدے کیونکہ اوہ سوچ نہیں سکدے پئی جنت کیہو جیہی اے۔ جدوں تسیں دنیا وچ جیو رہے او تے اپنے آپ نوں اک وکھرا بندہ سمجھدے او، تاں تسیں سوچ نہیں سکدے پئی جنت کیہو جیہی اے۔ کیونکہ خیال اوہ ڈھنگ اے جیہدے نال تسیں اپنے خیالاں نوں شکل دیندے او، تے اوہ شکل بہت ای محدود تے تھوڑ چِری اے۔ ایسے لئی تسیں سدا رہن والیاں شیواں دا خیال نہیں کر سکدے۔ تسیں امن دا خیال نہیں کر سکدے۔ جو کجھ تسیں خیال وچ لیاندے او، اوہ اپنی فطرت توں ای محدود تے تھوڑ چِرا اے۔

ایہدا تجربہ توانوں اک ڈونگھے درجے تے ہندا اے۔ ذہن نِریاں اوہ شیواں سوچ سکدا اے جیہناں بارے اوہ سوچ سکدا اے۔ پر جے اوہ تخلیق نوں ویلے تے پُلاڑ دیاں بہت محدود گلاں توں بغیر سوچ نہیں سکدا، تاں ظاہر اے پئی تواڈی اپنی ڈونگھی فطرت دا تجربہ توانوں اپنی عقل دے دائرے توں پرے کرنا پئے گا۔

تواڈی عقل اوہ ڈھنگ اے جیہدے نال تسیں وچھوڑے دی تھاں توں زندگی نوں پرکھدے او۔ پر جے وچھوڑا اصلی نہیں تے کدی پورا ہو ای نہیں سکدا، تاں تواڈے خیالاں نوں اپنی فطرت توں ای نسبتی ہونا پئے گا۔ شاید تسیں ویلے دیاں شیواں دا، تھوڑ چِریاں شیواں دا سچ ویکھ سکو۔ تسیں مسئلے حل کر سکدے او، کیونکہ عقل ایسے کم لئی اے۔ اوہ ایس زندگی وچ تواڈے تجربے دے اک محدود دائرے وچ مسئلے حل کرن لئی اے۔

ایہو عقل دی اصلی قدر اے۔ روحانی علم دی خدمت وچ، اوہ گل بات دا اک کمال دا اوزار اے۔ اوہ ایسے لئی اے، تے ایہو گل اوہنوں نجات دیندی اے تے اوہنوں اک وڈا مقصد تے وڈے معنی دیندی اے۔

ایس زندگی وچ تواڈی خوشی روحانی علم نال تواڈے جوڑ وچوں جمّے گی، تے اوس وڈی خدمت وچوں جیہڑی اوہ تواڈے راہیں کرے گا، تے اوس نجات وچوں جیہڑی اوہ تواڈے ذہن تے تواڈے جذبیاں نوں دیوے گا۔ تسیں اخیر اپنے اندر ٹھیک محسوس کرنا شروع کرو گے تے اوہناں بے چینیاں توں اگے لنگھ جاؤ گے جیہڑیاں پہلاں تواڈے نال سن۔ ایہ توانوں ایس گلوں آزاد کرے گی پئی تسیں اپنی زندگی لوکاں، شیواں تے تھانواں نوں بے تھاں تے ویلے توں پہلاں دے دیو۔ ایہ توانوں دو دِلی، اپنے تے شک تے اپنے آپ نوں الزام دین دے سارے دُکھ توں آزاد کرے گی۔ ایہ آہستہ آہستہ کرے گی، کیونکہ بدلن وچ ویلا لگدا اے — اپنے اندر اپنی وفاداری بدلن وچ، اپنے تے دوجیاں دے خیالاں توں ہٹا کے اوس ڈونگھی طاقت ول جیہڑی تواڈے اپنے اندروں تواڈی راہنمائی کر رہی اے۔ تسیں ایس طاقت نوں دوجیاں وچ پچھاننا شروع کرو گے تے اپنی زندگی وچ تے ساری انسانی نسل دے بھلے وچ ایہدی مرکزی اہمیت ویکھو گے۔

توانوں ایہدی فکر کرن دی لوڑ نہیں پئی دنیا توں پرے کیہ اے، کیونکہ تسیں ہجے اوس موڑ تے نہیں اپڑے۔ تواڈا ذہن ایس دنیا توں پہلاں دی اپنی زندگی نوں نِرے تاریخی تے خیالی لفظاں توں بغیر سوچ نہیں سکدا۔ شاید توانوں پہلاں ہوئیاں کجھ گلاں دیاں یاداں ہون، تے اوہ اصلی وی ہو سکدیاں نیں۔ پر اوہ اپنے پس منظر توں کٹیاں ہوئیاں نیں، تے تسیں اوہناں نوں پورے طور تے سمجھ نہیں سکدے۔

ایہو زندگی اے جیہدے ول توانوں دھیان دینا پئے گا۔ تسیں ایتھے اک وڈے مقصد لئی او۔ نِرا تواڈے اندرلا روحانی علم ای جاندا اے پئی ایہ مقصد کیہ اے، تے اوہو ای ایہ مقصد تواڈے لئی سنبھالے بیٹھا اے۔

ایہو اوہ سفر اے جیہڑا تسیں کر رہے او، تے تسیں ایہ قدم قدم، پڑاء بہ پڑاء کر رہے او۔ جیویں جیویں روحانی علم تواڈے اندر جاگدا اے تے تسیں خاص گلاں وچ اوہدے مگر ٹُر سکدے او، اوہدا تواڈا تجربہ ہور مضبوط ہندا جائے گا۔ تے توانوں پتہ لگے گا پئی نجات تواڈے اندر رکھی گئی اے تاں جو تواڈی راہنمائی کرے، تے ایہ پئی نجات نِرا تصوراں نوں منّن دا، نظریے قبول کرن دا یا کائنات دی کسے وڈی طاقت اگے عقیدت وکھاؤن دیاں رسماں نبھاؤن دا نتیجہ نہیں۔ سچ پُچھو تاں خدا اگے تواڈی ذمہ داری ایہو اے پئی تسیں اوس وڈے مقصد نوں لبھو، قبول کرو تے ظاہر کرو جیہڑا توانوں دنیا وچ لیایا اے۔ ایہ کرن لئی توانوں روحانی علم دے مگر ٹُرنا پئے گا، تے روحانی علم نوں بھید بھریا رہن دینا پئے گا، کیونکہ اوہ تواڈی عقل دے دائرے توں پرے وسدا اے۔

ایہدے نال تواڈی زندگی دا اک وڈا نویں سرے توں تولا شروع ہندا اے۔ کیونکہ روحانی علم نال تسیں شیواں نوں ہور طرحاں ویکھدے او، تے تواڈیاں قدراں بدل جاندیاں نیں، تے تواڈیاں ترجیحاں بدل جاندیاں نیں۔ شاید ایس تبدیلی دا کجھ حصہ تسیں پہلاں ای محسوس کر چکے او۔

جدوں تسیں روحانی علم دا تجربہ کرنا شروع کردے او، تاں تسیں شور دی تھاں چُپ لبھدے او۔ تسیں بے معنی گلاں دی تھاں دوجیاں نال سچی گل بات لبھدے او۔ تسیں رشتیاں وچ نِرے دوجے توں اپنا فائدہ چُکن دی تھاں میلاپ دا تجربہ لبھدے او۔ تسیں اپنیاں سوچاں نالوں اپنی سوجھ نوں ودھ قدر دیندے او۔ تسیں ویلے دے نال ویکھنا شروع کردے او پئی تسیں جو او اوہ تواڈا ذہن نہیں، تے ایہ پئی تواڈا ذہن اصل وچ روح لئی، روحانی علم لئی، گل بات دا اک کمال دا اوزار اے۔ تسیں اپنے جسم نوں دنیا وچ ہون دی اک سواری ویکھدے او، اک ایہو جیہی سواری جیہدے راہیں گل بات وگ سکدی اے، جیہدے راہیں حصہ پایا جا سکدا اے تے جیہدے راہیں اوہناں دوجیاں نال ڈونگھا جوڑ محسوس کیتا جا سکدا اے جیہڑے ایتھے دنیا وچ نیں۔

تسیں دنیا وچ اک سفر تے او۔ تواڈے کول ایہ چون اے پئی تسیں دنیا وچ گواچے رہو، یا دنیا وچ رہندیاں اک وڈے مقصد تے وڈی حقیقت دا تجربہ کر سکو۔ ایہ دوویں راہ زندگی دا بلکل وکھو وکھرا تجربہ دیندے نیں۔ تسیں اپنے آل دوآلے ویکھ سکدے او پئی وچھوڑے وچ جیون دا فیصلہ کرن والے لوکاں دے نتیجے کیویں کھُلے کھلوتے نیں، تے ایہ تھاں لے کے اوہدے تے ڈٹے رہن وچوں کیہو جیہا دُکھ، کیہو جیہی غیر یقینی تے کیہو جیہے تباہ کن فیصلے نکلدے نیں۔

جے تسیں ویکھو، تاں توانوں پتہ لگے گا پئی روحانی علم دے مگر ٹُرن والے لوکاں دیاں مثالاں بہت گھٹ نیں۔ تسیں اوہناں دی زندگی وچ روحانی علم دی گواہی ویکھو گے، تے ایہ توانوں جوش دیوے گی تے یاد کراوے گی پئی روحانی علم تواڈے اندر وی وسدا اے، تے ایہ پئی تسیں جِتھے وی جاؤ تے جو وی کرو، خدا اوتھے اے۔

تواڈے کول اک ڈونگھا ضمیر اے جیہڑا توانوں دسدا اے پئی تسیں کدوں کوئی چنگی گل کر رہے او تے کدوں کوئی ایہو جیہی گل جیہڑی تواڈے لئی چنگی نہیں۔ ویلے دے نال تسیں سکھو گے پئی جدوں تسیں دوجیاں وچ غلطی ویکھدے او، تاں ایہ ایس گل دا ثبوت اے پئی اوہ روحانی علم نال نہیں، تے تسیں ایہنوں روحانی علم نال اپنی وابستگی پکی کرن لئی ورتو گے۔ اوس بندے یا اوس حالت نوں ملامت کرن دی تھاں، تسیں روحانی علم دی وڈی لوڑ ویکھو گے۔

روحانی علم نال کوئی جنگ تے جھگڑا نہیں ہووے گا۔ لوکاں دی اختلاف ہو سکدی اے پئی کم کیویں کرنے نیں، پر اوہ ایس گل تے اک راء ہون گے پئی کیہ کرنا لوڑیندا اے، کیہ نبیڑنا لوڑیندا اے۔ روحانی علم لوکاں دے اندر وی اک اے تے لوکاں دے وچکار وی۔ اوہو دنیا وچ وڈا امن کراؤن والا اے۔ اوہو اوہ طاقت اے جیہڑی ملامت کرن، حملہ کرن، خود غرضی کرن تے اپنے فائدے لئی دوجیاں نوں دبان دیاں رُچیاں تے بھاری پیندی اے۔

ایویں اے جیویں تواڈے اپنے اندر اک دوجے دے مقابل طاقتاں ہون۔ اوہ بلکل وکھو وکھ نیں۔ اوہناں دیاں سیدھاں بلکل وکھو وکھ نیں۔ اوہ زندگی دا بلکل وکھو وکھ تجربہ تے سمجھ دیندیاں نیں۔ اوہ توانوں وکھو وکھ پاسے لے جا رہیاں نیں۔

سو ہر روز تسیں چُندے او پئی کیہدے مگر ٹُرنا اے، کیہدی عزت کرنی اے تے اپنے آپ وچ تے دوجیاں وچ کیہ لبھنا اے۔ جیویں جیویں ایہ اک سُچیت کم بندا جاندا اے، تسیں محسوس کرو گے پئی تواڈے کول ایہ طے کرن دا بہت وڈا اختیار تے لیاقت اے پئی تواڈا تجربہ کیہو جیہا ہووے گا۔

جے تسیں روحانی علم دے نال ٹُرو، تاں تسیں چنگا محسوس کرو گے، تے تسیں اپنے آپ نال سُر وچ ہوو گے۔ جے تسیں روحانی علم دے اُلٹ ٹُرو، تاں توانوں بے آرامی ہووے گی، جیویں کوئی دغا ہو گیا ہووے۔

تسیں کئی وکھو وکھ وجہاں کر کے روحانی علم دے اُلٹ ٹُر سکدے او: دولت لئی؛ سوہنپ پان لئی؛ لوک، تھانواں تے شیواں پان لئی۔ پر اپنے اندر توانوں اوہدے بارے چنگا نہیں لگے گا۔ جے تسیں غصہ تے دوجیاں دی ملامت چُندے او، تاں تسیں اپنے اندر بہت مارا محسوس کرو گے۔ شاید توانوں لگے پئی تسیں حق تے او، شاید تسیں سوچو پئی تسیں ٹھیک او، پر تسیں اپنے اندر مارا محسوس کرو گے۔ تواڈے ڈونگھے ضمیر دی خلاف ورزی ہو رہی اے، تے تسیں اپنے اندر مارا محسوس کرو گے۔

تسیں اپنی حقیقت آپ گھڑن دی کوشش کر سکدے او تے اپنی زندگی نوں اوہ بنان دی جیہو جیہی تسیں سوچدے او پئی ہونی چاہیدی اے یا جیہو جیہی تسیں چاہندے او، پر تسیں اپنے ڈونگھے ضمیر دی خلاف ورزی اپنے اندر دُکھ پیدا کیتے بغیر نہیں کر سکدے۔

ایتھے جو چنگا اے تے جو مارا اے، اوہ بس جانیا جاندا اے۔ مسئلے تے اُلجھناں نبیڑن دیاں پیچیدگیاں وچ ایہ بنیادی ضمیر دھندلا ہو سکدا اے، تے ایہ پچھاننا ہور اوکھا ہو سکدا اے پئی ٹھیک راہ کیہڑا اے۔ ایتھے عقل اپنی اصلی خدمت وچ آؤندی اے۔ اوہنے ایہ طے کرنا اے پئی گلاں کیویں پوریاں ہون۔ اوہ وریوے ویکھدی اے، خاص گلاں نال واہ پاندی اے، پر اصلی سیدھ روحانی علم نے ای دینی اے۔

تواڈے اپنے اندر اک اخلاقی تے کرداری بنیاد اے جیہڑی خدا نے بنائی۔ بھانویں اوہ تواڈیاں ثقافتی قدراں تے تواڈی سماجی گھڑت دے اُلٹ جاوے، اوہنوں بدلیا نہیں جا سکدا۔ تواڈی ثقافت شاید توانوں سکھاوے پئی دوجیاں نوں ملامت کرو تے کجھ کماں بدلے اوہناں نوں سزا دیو، یا ہور ٹولیاں، ہور قوماں تے ہور ذاتاں تے شک کرو۔ پر ایہ تواڈے ڈونگھے ضمیر دی خلاف ورزی اے۔ سو تواڈے کول اک سماجی ضمیر اے جیہڑا تواڈی سماجی گھڑت اے، پر ایہدے نال ای تواڈے کول اک ڈونگھا ضمیر وی اے جیہڑا خدا نے بنایا۔

ایہ تواڈی زندگی دی وڈی برکت اے پئی وچھوڑا کدی پورا ہو ای نہیں سکدا سی، تے ایہ پئی تواڈے اپنے اندر اوہ رہندا اے جو خدا نے بنایا۔ ایہو ای توانوں بچاوے گا۔ ایہو ای تواڈی راہنمائی کرے گا تے توانوں اپنی زندگی گوان توں تے وڈیاں غلطیاں کرن توں روکے گا۔

دنیا روحانی علم نال مُڑ جُڑن لئی سبھ توں چنگی تھاں اے، کیونکہ لوڑ بہت وڈی اے۔ روحانی علم توں بغیر تسیں گواچے ہوئے او، تے تواڈی راہنمائی لئی نِریاں تواڈیاں خواہشاں تے تواڈے ڈر ای نیں۔

توانوں مذہبی ہون دی لوڑ نہیں۔ اپنے اندرلے روحانی علم دی طاقت تے موجودگی ول مُڑن لئی توانوں کسے مذہبی ٹولی وچ ہون یا کسے مذہبی تعلیم نوں منّن دی لوڑ نہیں۔ اوہ تواڈی خدمت کرے گا، مذہبی روایت دے اندر وی تے اوہدے توں باہر وی، کسے وی دنیا وچ، کسے وی قوم وچ، کسے وی ثقافت وچ، کسے وی حالت وچ۔

پر ایتھے ایڈے سارے لوک اپنے آپ لئی ای اوپرے نیں۔ روحانی علم نال مُڑ جان پچھان تے مُڑ جُڑ جانا ای زندگی وچ تواڈی سبھ توں بنیادی لوڑ اے۔ روٹی، چھت تے جیوندے رہن دیاں بنیادی لوڑاں توں اگے، ایہو تواڈی سبھ توں بنیادی کوشش اے۔

روحانی علم ول قدم چُکنا، روحانی علم دا شاگرد بنّنا، روحانی علم دی راہ سکھنا — ایہ اک وڈی زندگی دی راہ سکھنا اے۔ توانوں ایہدی ہر روز لوڑ اے، اپنے ہر فیصلے وچ۔ توانوں ایہدی لوڑ اے تاں جو تسیں اوس دوزخ وچوں نکل سکو جیہڑا تسیں اپنے لئی آپ بنایا اے — غیر یقینی دے دوزخ وچوں، اپنے آپ نوں نبیڑن دے دوزخ وچوں، بے حفاظتی دے دوزخ وچوں، بے چینی دے دوزخ وچوں، ڈر دے دوزخ وچوں تے اپنی تے دوجیاں دی ملامت دے دوزخ وچوں۔

جدوں توانوں پتہ لگے گا پئی ایہو دوزخ اے، تے ایہ پئی ایہ تواڈی عام حالت نہیں، تاں تسیں روحانی علم دی گواہی ہور ڈونگھی لبھنی شروع کرو گے۔ جدوں توانوں پتہ لگے گا پئی تسیں کِنّا دُکھ جھلّ رہے او، کِنّا گوا رہے او تے کِنّیاں غلطیاں کر رہے او، تاں تسیں اپنے اندر تے دوجیاں دے اندر یقین دا سرچشمہ لبھنا چاہو گے۔ تسیں چاہو گے پئی ایہو یقین تواڈے فیصلیاں دی بنیاد ہووے تے کسے وی بندے نال بنّے تواڈے ہر رشتے دی بنیاد ہووے۔

خدا نے توانوں دنیا وچ ایس لئی گھلیا اے پئی تسیں خاص حالتاں وچ خاص لوکاں نال جُڑ کے اپنیاں نویکلیاں دَاتاں دا حصہ پاؤ۔ توانوں ایہ لوک لبھنے پینگے، تے توانوں ایہ حالتاں لبھنیاں پینگیاں۔ توانوں ایتھے اک کاہلی محسوس ہووے گی۔ بھانویں تسیں ایہناں ڈونگھیاں لوڑاں نوں غلط سمجھ لؤ، اوہ تواڈے اندر رہن گیاں۔ اوہ توانوں اگے ٹوردیاں رہن گیاں۔

ایس دوران، تسیں لوکاں نال ویاہ کراندے او، تسیں تھانواں نال جُڑ جاندے او، تسیں اپنی زندگی کجھ شیواں نوں دے دیندے او۔ پر ایہ ڈونگھیاں لوڑاں رہندیاں نیں، تے جدوں تیکر ایہ پوریاں نہیں ہندیاں، تسیں بے چین رہو گے، توانوں لگے گا پئی تواڈی زندگی نے اگے ٹُرنا اے، جو تواڈے کول اے اوہدے تے تسیں راضی نہیں ہوو گے۔ کیونکہ ایہ روح دیاں ڈونگھیاں لوڑاں نیں، تواڈے اندرلیاں سبھ توں بنیادی لوڑاں۔

روح دیاں لوڑاں نِرا اوسے ویلے پوریاں ہو سکدیاں نیں جدوں تسیں ایتھے اپنا وڈا مقصد لبھو تے پورا کرو۔ کیونکہ تواڈی عقل ایہ گل سُلجھا نہیں سکدی، توانوں روحانی علم دی راہنمائی دے مگر ٹُرنا پئے گا۔ تے توانوں اپنی زندگی وچ روحانی علم دی طاقت تے موجودگی بارے سکھنا پئے گا۔

ایہ سچ مچ بہت سوکھا اے، پر لگے گا سوکھا نہیں، کیونکہ تواڈا ذہن اُلجھیا ہویا ہووے گا۔ کیونکہ روحانی علم بھید بھریا اے، اوہ تواڈے خیالاں نال ٹھیک نہیں بہندا۔ تسیں اوہنوں وس وچ نہیں کر سکدے؛ تسیں اوہدی حد نہیں بنا سکدے؛ تسیں اوہنوں اپنے یاراں اگے لفظاں وچ بیان نہیں کر سکدے، کیونکہ روحانی علم ویکھن، جانن تے کرن دا اک ڈونگھا تجربہ اے۔ شروع وچ ایہ اوپرا تے اُلجھایا ہویا لگے گا، پر ویلے دے نال تسیں ویکھو گے پئی ایہو تواڈے لئی سبھ توں سوابھاوک کم اے۔

ایہو دنیا وچ تواڈا سفر اے۔ ایہ اوہ سفر اے جیہڑا ایس دنیا توں اگے وی جاری رہے گا۔ ایہ اوہ سفر اے جیہدی حد تسیں نِرے خیالاں نال نہیں بنا سکدے۔ روحانی علم توانوں ایس سفر تے لے جائے گا، تے اوہ تواڈی زندگی نوں معنی، مقصد تے سیدھ دیوے گا۔

تسیں ویکھو گے پئی تواڈی زندگی دی اک ڈونگھی دھارا اے۔ تواڈیاں سارِیاں سوچاں تے دن دے سارے واقعیاں توں پرے، تواڈی زندگی وچ اک ڈونگھی دھارا وگ رہی اے۔ ایہو ای توانوں اگے ٹُردیاں طاقت، مقصد تے دانائی دیوے گی۔

ایتھے ایہ سمجھنا توانوں ضروری اے پئی تسیں جو او اوہ تواڈا ذہن نہیں، تواڈیاں سوچاں نہیں، تواڈے عقیدے نہیں، تے ایہ پئی تواڈی سچی ہستی ایہناں توں پرے اے — ایہناں شیواں توں پرے — تے ایہ پئی خدا ایہناں شیواں توں پرے اے۔ کوئی خیال اک اصلی رشتے دی تھاں نہیں لے سکدا۔ تے اصلی رشتے تواڈے خیالاں توں اگے لنگھ جاندے نیں۔ خدا نال تواڈا اصلی رشتہ تواڈے خیالاں توں، یا تواڈی ثقافت یا تواڈے مذہب دے خیالاں توں، اگے لنگھ جاندا اے۔

ویلے دے نال، تسیں اپنی وفاداری روحانی علم دی طاقت ول موڑ لؤ گے۔ ایہ اپنی وفاداری خدا ول موڑنا اے۔ ایہ تواڈی ہستی دی جڑ وچوں وچھوڑے نوں کھولنا اے۔

ایتھے تسیں ذہن نوں ورت سکدے او، ایہدی تھاں پئی اوہ توانوں چلاوے۔ ایتھے تسیں سوچاں تے حداں نوں ورت سکدے او، ایہدی تھاں پئی اوہ توانوں چلاؤن۔ ایتھے تسیں اپنی عقل تے اپنے جسم دیاں کمال دیاں لیاقتاں نوں ورت سکدے او، ایہدی تھاں پئی تسیں اوہناں دے غلام بنو۔

ایہ آزادی دی اک عملی صورت اے، تے ایہ توانوں تواڈی سبھ توں بنیادی فطرت ول موڑے گی، تے اوس وڈے مقصد ول جیہڑا توانوں ایتھے، ایس دنیا وچ، ایس ویلے لیایا اے۔